ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ V (συνέχεια)

Λ᾽ Αγιου-Νικόλα, Λ᾽ Αγιου-Χαράλαμπου, Μπότσια, Σιμπτ’-Ηλίε.

*

Προτού προχωρήσουμε στην ανάλυση-ερμηνεία νέων τοπωνυμίων, θα προσθέσουμε μια διαφορετική αιτιολογική παράδοση για τον Τορό του αλόγου του Αγιου-Δημήτρη, για τον οποίο μιλήσαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας. Ο αείμνηστος Λέανδρος Βρανούσης σε ανέκδοτο κατάλογο τοπωνυμίων του χωριού μας σημειώνει:

“Ἡ παράδοσις λέγει ὅτι ὁ Ἅγ. Δημήτριος ὀργισθεὶς κάποτε διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν χωριανῶν, ἔφυγε καβάλα στὸ ἄλογό του καλπάζοντας καὶ ἄφησε τὸν ντορό του ἀπάνω στὴν πέτρα. Ἔκτοτε ὅσοι περνοῦν ἀπὸ ἐκεῖ κάνουν τὸ σταυρό τους στὸν ντορό ...”

*  *

Λ᾽Αγιου-Νικόλα  (L’Aγiu-Nicόla) // ελλην. “Στον Αγιο-Νικόλα”.

Μικρό εκκλησάκι δυτικά του ναού του Αγίου Δημητρίου, αριστερά του δρόμου που οδηγεί στην περιοχή Μανόλα.

Περιφραστικό αγιωνύμιο από την πρόθεση Λα (“εις, σε”) και τη βλάχ. εκφορά του αγιώνυμου Άγιος Νικόλαος.

Λ᾽Αγιου-Χαράλαμπου (ή Χαραλάμπη) (L’Aγiu-Harálambou) // ελλην. “Στον Αγιο-Χαράλαμπο” (ή “Χαραλάμπη”).

Εικόνισμα στα νοτιοανατολικά σύνορα του χωριού, κοντά στην κορφή του δάσους της Τούφας, πάνω από τη θέση Γριβινέσια, στο μονοπάτι που οδηγεί στην πίσω πλευρά της Τούφας.

Περιφραστικό αγιωνύμιο από την πρόθεση Λα (“εις, σε”) και τη βλάχ. εκφορά του αγιώνυμου Αγιο-Χαράλαμπος ή Χαραλάμπης.

Στο Τοπωνυμικό Ζαγορίου το τοπν. καταγράφεται ως εξωκκλήσι που βρίσκεται, όπως και σε άλλα χωριά, έξω από τους οικισμούς, κι αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι ο Άγ. Χαράλαμπος προστάτευε από τις λοιμώδεις ασθένειες (ένα προσόμοιο τροπάριο που ψάλλεται στη μνήμη του λέει Ἱερομάρτυς ἔνδοξε Χαράλαμπε, ῥῦσαι τοὺς τιμῶντας σε λοιμικῆς ἀσθενείας), ιδιαίτερα από την πανώλη που μάστιζε συχνά στο παρελθόν τα Ζαγοροχώρια. Θα παρατηρήσουμε πάντως ότι δεν πρόκειται για εξωκ-κλήσι, αλλά για εικόνισμα, και ότι όλες οι εκκλησίες, τα εκκλησάκια και τα εικονίσματα του χωριού βρίσκονται έξω από τον οικισμό με εξαίρεση τον κεντρικό ναό, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου, που βρί-σκεται στο Μεσοχώρι.

Μ Μπότσια (Μ Bόța) ⁄⁄ ελλην. στην Μπότσια.

Tον ΙΘ΄ αι. ο Ι. Λαμπρίδης σημείωνε πως κατά το χαμένο σήμερα Χρονικό της Μ. Βουτσάς, τον περίφημο Χρυσοκώδικα (για τον οποίο έχουμε μιλήσει διεξοδικά στις σελ. 115 κεξ του τόμου που αφιερώσαμε στη Μ. Βουτσάς, 2018) ο ιδρυτής αυτοκράτορας προίκισε τη Μονή με την επικαρπία δύο χωριών: της Μπότσιας (που είχε κάπου 800 σπίτια, “ἤκμαζε δὲ σφόδρα τοῦτο ἐπὶ τῶν Bυζαντινῶν καὶ διελύθη ἀκολούθως ἐπὶ τῶν Tουρκικῶν ἀνωμαλιῶν”) και της Δ ε λ γ ί ν α ς, οι κάτοικοι της οποίας μαζί με άλλους πληθυσμούς ενσωματώθηκαν στη Δόλιανη, όπου υπάρχει σήμερα ξενώνας Δελγίνα.

Σύμφωνα με τον Λαμπρίδη τα δύο χωριά υπήρχαν πριν από την ί-δρυση της Μονής. Το ίδιο εξάλλου το όνομα της Μονής, Β ο ( υ ) τ σ ά, φαίνεται να είναι εξελληνισμός του λατινογενούς-βυζαντινού, κατά τα ανωτέρω, χωριού Μπότσια. Έτσι η Μονή της Μ π ό τ σ ι α ς εξελληνί-στηκε σε Μονή Βοτσάς και αργότερα Β ο υ τ σ ά ς.

Το τοπων. Μπότσια σώζεται ως σήμερα κοντά στο Γρεβενίτι, ό-που το εξωκκλήσι της Αγ. Παρασκευής, σε μικρή απόσταση από το Παλιοχώρι, όνομα που παραπέμπει σ᾽ ένα παλαιό χωριό το οποίο σύμ-φωνα με τα προαναφερθέντα πρέπει να ήταν το βυζαντινό  χωριό Μ π ό -τσ ι α ή έστω μια συνοικία του.

   

Αριστερά το εκκλησάκι της Αγ. Παρασκευής στη Μπότσια (Πηγή: greve-niti.blogspot Πέμπτη 10 Ιουλίου 2025) και δεξιά από το τέλος της Λειτουργίας στη γιορτή της Αγ. Παρασκευής (27-07-2015, προσωπικό αρχείο)

Όπως έχουμε σημειώσει και παλαιότερα ο Β. Σαχίνης (1933) και ο Ι. Παπαβρανούσης (ca 1950), σε ανέκδοτους χειρόγραφους κατα-λόγους τοπν. του χωριού μας γράφουν το όνομα ως Πότσια. Η Μπότσια θα μπορούσε να προέρχεται είτε από την ονομαστική Μπότσια είτε από συμπροφορά της αιτ. της Πότσιας με τη βλάχ. πρόθ. n “εις, σε” (n Pόța > m Pόța > Mpόța > Bόța) ή με το ελλην. εμ-πρόθ. άρθρο στην Πότσια > στημ Πότσια > στην Μπότσια. Οι δύο υποθέσεις είναι εξίσου αποδεκτές. Έτσι για την ακριβή μορφή του τοπν. πρέπει να αναζητηθούν άλλα στοιχεία (όπως είναι η παλαιότερη μνεία του σε γραπτές πηγές, η σύνδεσή του με την περιοχή και την ιστορία της κλπ).

Ο Β. Σαχίνης σημειώνει ότι το τοπων. Πότσια προέρχεται “ἴσως ἐκ τοῦ ρουμανικοῦ ρήματος pocire = παραμορφώνω, <καὶ> δηλοῖ τὸν παραμορφωμένον, παράλυτον, ματιασμένον, κατηραμένον· πιθανὸν ὁ πρῶτος οἰκιστὴς νὰ ἦτο τοιοῦτος· μὲ τὴν τοπωνυμίαν ταύτην συγγενεύει καὶ ἡ ονομασία Βοτσὰ τοῦ γνωστοῦ μοναστηρίου”. Την άποψη αυτή ασπάζεται και ο Λέανδρος Βρανούσης που παραθέτει μια παράδο-ση για την πανούκλα που ξεκίνησε από την Πότσια (θα την παρουσι-άσουμε στο επόμενο σημείωμά μας). Αντίθετα ο Ιωάννης Παπα-βρανούσης δεν προτείνει καμιά ετυμολογία ή ερμηνεία του ίδιου τοπωνυμίου. Όμως η σημείωση ότι το όνομα συγγενεύει με αυτό της Βοτσάς αποκλείει τη μορφή Πότσια, αφού με βήτα (β) αποδίδεται στα ελληνικά ο φθόγγος b των ξένων λέξεων (όπως διαπιστώνεται και από το Μητρώο αρρένων Γρεβενιτίου για τα έτη 1845-1920, όπου ο Μπαμπέκης καταγράφεται ως Βαβέκης και ο Μπλέτσος ως Βλέ-τσος . Κατά τα άλλα ο Β. Σαχίνης στηρίχτηκε μάλλον στη σημείωση του Λαμπρίδη (1870) ότι: “Ὠνομάσθη δ᾽ οὕτω (η Μονή) ἐκ τοῦ μεγάλου καὶ σημαντικοῦ χωρίου Βοτσᾶς Β. τῆς Μονῆς κειμένου καὶ ἐξ 800 οἰκιῶν συνισταμένου”. Και λίγο πιο κάτω ο ίδιος λόγιος προσθέτει ότι η Μπότσια ήταν συνοικία της Βοτσάς. Αυτό σημαίνει ότι Μπό-τσια και Βοτσά όχι μόνον συγγενεύουν, αλλά πρέπει να ταυτίζονται (όπως πίστευαν ο Π. Αραβαντινός και ο Β. Φανίτσιος) και ότι η Βοτσά αποτελεί, όπως σημειώσαμε, εξελληνισμό της Μπότσιας. Η ασυμφωνία του τονισμού εξηγείται από το διαφορετικό τονικό σύστη-μα ελληνικών και βλάχικων.

Συνεπώς η ακριβής μορφή του τοπν. πρέπει να είναι Μπότσια (όπως την καταγράφει ο Λαμπρίδης και απ᾽ όπου προήλθε το όνομα της Βο-τσάς), και όχι Πότσια. Επίσης τόσο οι κάτοικοι του χωριού όσο και οι μοναχοί της Μ. Βουτσάς θεωρούν τόσο τη Βο(υ)τσά όσο και τη Μπότσια θηλ. γένους, κάτι που προβλημάτισε τον συντάκτη του Τοπω-νυμικού Ζαγορίου. Στα βλάχ. η λέξη bόță (που δεν χρησιμοποιείται πλέον ως προσηγορικό στην περιοχή, ένδειξη παλαιότητας) “μπουκάλι, σφαι-ρικό δοχείο” (ελλην. μπότσια “μονάδα μέτρησης υγρών, πριν από την εισαγωγή της οθωμανικής οκάς, ίση με δύο οκάδες” < ιταλ. bozzia, boccia < λατ. buttia) είναι θηλ. γένους, γεγονός που δεν ευνοεί την καταγωγή της Βο(υ)τσάς από το επών. Βο(υ)τσάς < επαγγελμ. όνομ. βουτσάς “βα-ρελάς” < βουτσίον ή βουτζίον “βαρέλι” < βουτ(τ)ίον < βυτίον· πρβλ. βούτ(τ)η, βοῦτ(τ)ις, βλάχ. búte κλπ). Σε κάθε περίπτωση, όλες οι παραπά-νω συγγενικές βυζαντινές και μεταβυζαντινές λέξεις αναφέρονται σε δοχεία χωρητικότητας για υγρά, κυρίως για κρασί. Όχι ιδιαίτερα πειστική τέλος φαίνεται η άποψη του Χ. Συμεωνίδη (2010) ότι το επώνυμο Βούτσης προέρχεται από το αρχαίο ελλην. βότης “βοσκός”.

Το γεγονός ότι η ευρύτερη περιοχή του Γρεβενιτίου και της Βου-τσάς παρήγε παλιά μεγάλες ποσότητες κρασιού εξηγεί εύκολα την παρουσία του τοπωνυμίου Μπότσια. Ο Κ. Κρυστάλλης σημειώνει χαρακτηριστικά ότι στα τέλη του ΙΘ΄ αιώνα οι αμπελώνες του Γρεβε-νιτίου απέδιδαν 500 000 οκάδες (= 640 τόνους) σταφυλιών, “ὅσας οὐδεμία ἄλλη κώμη ὅλου τοῦ Ζαγορίου παράγει!” Ο Λαμπρίδης επίσης μιλώντας για το Γρεβενίτι προσθέτει ότι το χωριό “παράγει δὲ ἰδίως οἶνον καλὸν καὶ πολύν· ἡ συγκομιδὴ τούτου π. χ. ἀναβαίνει κατὰ μέσον ὅρον τὰς 300 000 ὀκάδ(ας)”. Και ο Γ. Παπαγεωργίου, με πηγή “Λυτὸ ἔγγραφο-ἀπάντηση σὲ σχετικὸ ἐρώτημα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας” παραθέτει πίνακα με την παραγωγή σταφυλιών του έτους 1865 για τις κοινότητες: Τσεπέλοβο 40 000 οκάδες· Καπέσοβο 150 000 οκ.· Κουκούλι 35 000 οκ.· Λιασκοβέτσι 74 000 οκ.· Άνω Σουδενά 88 000 οκ.· Δοβρά 75 000 οκ.· Μανασή 110 000 οκ.· Καλωτά 90 000 οκ.· Τζοντήλα 140 000 οκ. και Γρεβενίτι 390 000 οκ.

       

Φαγοπότι δίπλα στο εκκλησάκι της Αγ. Παρασκευής Μπότσιας

(Αριστερά 27-07-1955 και δεξιά 27-07-1975, προσωπικό αρχείο)

Όσο για τη θέση του βυζαντινού, κατά τον Λαμπρίδη, οικισμού της Βοτσάς (Μπότσιας), αυτή πρέπει να συμπίπτει (κατά ένα μέρος τουλάχιστον) με το σημερινό Παλιοχώρι, στα ΒΔ του Γρεβενιτίου και την περιοχή απέναντι από το σημερινό εξωκκλήσι της Αγίας Παρα-σκευής (Μπότσιας).

Στο Τοπωνυμικό Ζαγορίου, ενώ η ετυμολογία των τοπν. (Μπότσια και Βουτσά) είναι ορθή, για τη Μπότσια σημειώνεται ότι δεν είναι γνωστή η αιτία της ονομασίας της θέσης, και για τη Βουτσά προτείνεται ως λόγος για την ονομασία της το αρσ. κυριώνυμο Βουτσάς. Δυσκο-λεύεται όμως ο συντάκτης να εξηγήσει την αλλαγή του γένους του τοπω-νυμίου από αρσ. (Βουτσάς, ο) σε θηλ. (Βουτσά, η). Και σε νεότερη μελέτη του ο ίδιος παράγει το τοπωνύμιο Μπότσια από το επώνυμο Μπότσιας, χωρίς πάλι να εξηγεί το θηλ. γένος του τοπωνυμίου. Αν το τοπν. πρέπει να αποδοθεί σε κυριώνυμο αυτό πρέπει να είναι θηλ. γένους (Μπότσια, η), όπως συμβαίνει και με άλλα τοπν. του χωριού (π. χ. Μπούφα, η < Μπούφης ή Μπούφας). Τελικά πιθανολογεί ότι το τοπν. προέρχεται από το βουλγαρικό buča “βρυχώμαι, βουΐζω” από τον θόρυβο που προκαλεί το νερό του ορμητικού ποταμού Βάρδα που βρίσκεται κοντά στη Μονή. Ωστόσο, παρόλο που ο Βάρδας βρίσκεται σχετικά κοντά στη Μονή, τα νερά του, ιδίως όταν φουσκώνει, δεν ακού-γονται τόσο πολύ σε αυτήν (αφού η κοίτη του ποταμού είναι μάλλον ομαλή), και πολύ περισσότερο δεν ακούγεται το βουητό τους στις θέσεις των σωζόμενων ως σήμερα τοπωνυμίων Μπότσια και Παλιοχώρι που βρίσκονται δίπλα στις όχθες της Ζο(υ)ρίκας απέχοντας 4-5 χιλιόμετρα από την κοίτη του Βάρδα. Ο πανοσιολογιώτατος Σπυρίδων (Τόδης) που διαμένει συχνά στη Μονή μας βεβαίωσε ότι τα βράδια που επικρατεί ησυχία στην περιοχή περισσότερο ακούγονται τα νερά της Ζο(υ)ρίκας, που η κοίτη της είναι πιο κατηφορική, παρά του Βάρδα. Εξάλλου, αν είχε κάποια ρεαλιστική βάση η υπόθεση του συντάκτη του Τοπωνυμικού Ζαγορίου, το όνομα Βουτσά θα αφορούσε στο ποτάμι και όχι στη Μονή ή στον ομώνυμο οικισμό και η Μονή δεν θα λεγόταν Μονή Βουτσάς, αλλά Μονή Βουτσά.  

Λα Σιμπτ’-Ηλίε (La Simt’- Ilie) // ελλην. “Στον Προφητ᾽-Ηλία”.

Μικρό εξωκκλήσι στα βόρεια και μακριά από το χωριό, σε μια δα-σωμένη κορφή, αφιερωμένο στον Προφήτη Ηλία.

Περιφραστικό αγιωνύμιο από την πρόθεση Λα (“εις, σε”), το επίθ. Síímt᾽ (< Símtu “άγιος” < λατ. sanctus “άγιος”) και τη βλάχ. εκφορά του προφήτη Ηλία. 

Η ανέγερση ναΐσκων του προφήτη Ηλία σε κορφές βουνών εξηγείται:

α) Με βάση τη δράση του προφήτη, όπως παραδίδεται από την Παλαιά Διαθήκη (Βασιλειῶν Γ´, 17, 1–Δ´, 14), όπου ο Ηλίας περιγράφεται να ελέγχει την ξηρασία και τη βροχή, να κόβει στα δύο ρεύμα ποταμού, για να το διαβεί, να κατεβάζει τρεις φορές φωτιά από τον ουρανό, να συν-ομιλεί με τον Θεό στο βουνό Χωρήβ και τέλος να ανεβαίνει στον ουρανό πάνω σε φλεγόμενο άρμα. Ένα από τα πιο γνωστά θαύματά του (πρό-κληση κατάβασης ουράνιας φωτιάς σε έναν ανταγωνισμό με προφήτες του Βάαλ) πραγματοποιήθηκε στο Καρμήλιο όρος. Προσθέτουμε ότι, όταν ο Χριστός ανέβηκε στο όρος Θαβώρ κατά τη Μεταμόρφωσή του, εμφανίστηκαν στο πλάι του ο Μωυσής και ο Ηλίας.

β) Σύμφωνα με τους λαογράφους, η λατρεία του Ηλία στις κορφές των βουνών είναι κατάλοιπο της αρχαίας ελλην. θρησκείας. Ο προφήτης ταυτίστηκε τόσο με τον Ήλιο, με τον οποίο το όνομά του έχει ηχητική ομοιότητα, όσο και με τον Δία, ο οποίος ήταν θεός των μετεωρολογικών φαινομένων (κεραυνού, βροντής, βροχής κλπ), είχε τον θρόνο του στον Όλυμπο και λατρευόταν σε κορφές βουνών (όπως μαρτυρούν τα επίθετα που συνοδεύουν το όνομά του: Αίνιος, Ακραίος, Επάκριος, Ιθωμάτας, Κορυφαίος, Λύκαιος, Ολύμπιος, Παρνήθιος κλπ).

 

Σχεδιάγραμμα (Χρ. Ρογκότη) της ευρύτερης περιοχής του Γρεβενιτίου, όπου διακρίνονται οι θέσεις της Αγ. Παρασκευής Μπότσιας και του ναΐσκου του Προφήτ’-Ηλία (Πηγή: greveniti.blogspot Πέμπτη 10 Ιουλίου 2025).

γ) Με βάση διάφορες λαϊκές παραδόσεις, όπως αυτή που γράφει ο αεί-μνηστος καθηγητής μας Δ. Λουκάτος στο βιβλίο του Εισαγωγή στην Ελληνική Λαογραφία (1978 σελ. 155): “Μια φορά ταξίδευαν σ᾽ ένα καΐκι μαζί ο άι Νικόλας και ο προφήτ᾽-Ηλίας, και τους έπιασε μια φουρτούνα, που πήγανε να πνιγούν. Δεήθηκαν κι είπαν: – Παναγία μου, να βγούμε στη στεριά, κι ό,τι θες! Λέει ο άι Νικόλας. – Ας βγούμε στη στεριά κι ας μείνω και κοντά στη θάλασσα, αλλά ίσα ίσα να μη με χτυπά το κύμα. Κι έγινε εκεί το εκκλησάκι του. – Εγώ, λέει ο προφήτ᾽Ηλίας, θέλω να βλέπω τη θάλασσα μόνο από μακριά! Και του έκαναν το εκκλησάκι στην κορφή του βουνού”.

Πιο γνωστή είναι μια άλλη λαϊκή παράδοση, σύμφωνα με τη οποία “ο Αϊ-Λιας ήταν ναύτης που κινδύνεψε πολλές φορές να πνιγεί στη θάλασσα κι όταν βαρέθηκε τα ταξίδια, αποφάσισε να βρει ένα μέρος που να μην ξέ-ρουν τι είναι θάλασσα και καράβι. Έτσι πήρε ένα κουπί στον ώμο και τρά-βηξε για τη στεριά και όποιον συναντούσε τον ρωτούσε τι είναι αυτό που κρατάει στα χέρια του και όσο του απαντούσαν ‘κουπί’, συνέχιζε ψηλό-τερα. Όταν κάποτε έφτασε σε ένα ψηλό βουνό συνάντησε ένα βοσκό και τον ρώτησε τι ήταν αυτό που κρατούσε. Ο βοσκός του είπε αυθόρμητα ότι ήταν ξύλο. Ο Αϊ-Λιας γέλασε ικανοποιημένος, έστησε ολόρθο το κουπί, έχτισε μια καλύβα και αποφάσισε να μείνει εκεί όλη του τη ζωή. Γι᾽ αυτό τον Άγιο Ηλία τον βάνουν πάντα στα ψηλώματα”. Η τελευταία παράδοση θυμίζει όσα γράφει ο Όμηρος για τον Οδυσσέα (Ὀδύσσ. λ, 121 κεξ). “Όταν ο ήρωας κατέβηκε στον Άδη, η ‘σκιά’ του μάντη Τειρεσία τον συμβούλεψε, μετά τη μνηστηροφονία, να πάρει ένα καλοφτιαγμένο κουπί και να φύγει μακριά από τη θάλασσα, ώσπου να συναντήσει ανθρώπους που δεν έχουν δεί ποτέ το βασίλειο του Ποσειδώνα ούτε γνωρίζουν το αλάτι ούτε τα πλοία ούτε σε τί χρησιμεύει το κουπί που ο ήρωας θα κρατά στα χέρια του. Όταν λοιπόν συναντήσει κάποιον που θα νομίσει ότι το κουπί είναι λιχνιστήρι, τότε να μπήξει το κουπί στο χώμα και να προσφέρει πλούσιες θυσίες στον μέγα Ποσειδώνα”. 

(Συνεχίζεται)

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία

Δ. Ράιος

Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου

email: draios021@gmail.com

  

Το ΖΑΓΟΡΙ μάς χρειάζεται!

 Το   Δ.Σ.  της  ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ  ΓΡΕΒΕΝΙΤΙΟΥ  προσκαλεί  ΓΡΕΒΕΝΤΆΤΕΣ  και  ΦΙΛΟΥΣ!...

ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ από την ΕΝΩΣΗ ΖΑΓΟΡΙΣΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ!

 

ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ

 

Ενισχύστε τόν ΜΑΣ ΓΡΕΒΕΝΙΤΙΟΥ για την δημιουργία "ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΞΥΛΟΥΡΓΙΑΣ"!

 

Ο Μ.Α.Σ. Γρεβενιτίου καλεί τα μέλη και τους φίλους του Συλλόγου να συνδράμουν οικονομικά με σκοπό την αποπεράτωση των εργασιών που απαιτούνται για την ανακαίνιση του κτιρίου όπου θα στεγαστεί το μουσείο ξυλουργίας. Ο Μ.Α.Σ. απευθύνεται στα μέλη του, καθώς τα έσοδά του είναι πενιχρά και η εξεύρεση πηγών χρηματοδότησης ιδιαίτερα δύσκολη. Η συνεισφορά αφορά την ολοκλήρωση συγκεκριμένων εργασιών: α)κατασκευή 6 ξυλινων παραθύρων. β) κατασκευή εξωτερικής πόρτας ασφαλείας γ) ηλεκτρολογική εγκατάσταση του κτιρίου δ)συμπληρωματική εργασία χτισίματος πέτρας στον εσωτερικό χώρο ε) στρώσιμο βιομηχανικού δαπέδου ζ) διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου με πετρόχτιστη τοιχοποιία, πλάκες δαπέδουκ.λπ.. Όποιος και οποία επιθυμεί να σταθεί αρωγός στην προσπάθεια μπορεί να καταθέσει επώνυμα οποιοδήποτε ποσό στο λογαριασμό της Εθνικής Τράπεζας IBAN: 5701 103590 0000 3592 9621 601 η να επικοινωνήσει με οποιοδήποτε μέλος του συλλόγου. Η οικονομική υποστήριξη είναι σημαντική τόσο για την ασφάλεια του κτιρίου όσο και για τη συνέχιση των επόμενων ενεργειών που σχετίζονται με τη συγκέντρωση των αντικειμένων της έκθεσης του μουσείου στο χώρο.

"Το πολιτιστικό τοπίο Ζαγορίου ως τοπίο μάθησης" --Σεμινάριο για την ξενάγηση ερμηνείας-- Γρεβενίτι Ζαγορίου, 12-17 Οκτωβρίου 2025

 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

"Το πολιτιστικό τοπίο Ζαγορίου ως τοπίο μάθησης"

Σεμινάριο για την ξενάγηση ερμηνείας

Γρεβενίτι Ζαγορίου, 12-17 Οκτωβρίου 2025

Το Interpret Europe – the European Association for Heritage Interpretation (ΙΕ) είναι το πρώτο και μοναδικό πανευρωπαϊκό δίκτυο επαγγελματιών και φορέων που ασχολούνται με την ερμηνεία φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι δράσεις του εκτείνονται σε διάφορες χώρες, με σκοπό την επιμόρφωση των μελών του και τη διάχυση της έννοιας και των αρχών της ερμηνείας. Το σεμινάριο για ξενάγηση ερμηνείας του ΙΕ (course for Certified Interpretive Guides) αφορά όλους όσοι καλούνται να παρουσιάσουν τη φύση και τον πολιτισμό τού τόπου τους μέσα από τη δια ζώσης ξενάγηση και συνοδεία στα πεδία όπου δραστηριοποιούνται.

Λίγα λόγια για το ίδιο το σεμινάριο

Το σεμινάριο διεξάγεται ως μέρος του προγράμματος «Το πολιτιστικό τοπίο Ζαγορίου ως τοπίο μάθησης» το οποίο συντονίζεται από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA). Συνδιοργανώνεται με τον Δήμο Ζαγορίου σε αίθουσα που παραχωρεί ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γρεβενιτίου. Η χρηματοδότηση του σεμιναρίου γίνεται από την UNESCO – Regional Office Bureau for Science and Culture in Europe και το Interpret Europe.

Ημερομηνίες και τόπος διεξαγωγής

Το σεμινάριο θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα του Πετρίδειου Πολιτιστικού Κέντρου στο Γρεβενίτι από την Κυριακή 12 ως την Παρασκευή 17/10. Την Κυριακή η ώρα έναρξης είναι στις 19.00. Τις υπόλοιπες μέρες οι ώρες του σεμιναρίου θα είναι καθημερινά από τις 09.00 έως τις 18.30, με διάλειμμα για καφέ και μεσημεριανό. Η παρακολούθηση είναι υποχρεωτική και τις 5 ημέρες. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα επισκεφτούμε και άλλους χώρους, για έμπνευση και συζήτηση!

Κόστος συμμετοχής

Το κόστος συμμετοχής καλύπτεται από το γραφείο της UNESCO στη Βενετία και το Interpret Europe.

Η συμμετοχή καλύπτει:

Διαμονή στο Χάνι Γρεβενιτίου και ξενώνες της περιοχής.

Διατροφή (πρωινό και μεσημεριανό) καθημερινά.

Την ετήσια εγγραφή στο ΙΕ (λήγει στις 31/12/2025).

Το ίδιο το σεμινάριο, με ατομικές εργασίες, ομαδικές ασκήσεις, παρουσιάσεις, κλπ.

Εκπαιδευτικό υλικό.

Μετά το τέλος του σεμιναρίου, καθοδήγηση σε ατομικό επίπεδο του κάθε συμμετέχοντα, ώστε να δημιουργήσει τα δικά του μέσα ερμηνείας στο Ζαγόρι και γύρω απ’ αυτό.

Τα έξοδα πιστοποίησης από τo IE για όσους συμμετάσχουν σε όλη τη διάρκεια του σεμιναρίου και εκπονήσουν με επιτυχία την εργασία πιστοποίησης.

Έξοδα επίσκεψης άλλων χώρων κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου.

Για να επιβεβαιώσετε τη θέση σας στο σεμινάριο, παρακαλούμε συμπληρώστε τη δήλωση συμμετοχής στο https://forms.office.com/r/UuV8jEVPRm έως την 1η Οκτωβρίου. Θα ακολουθήσει επιλογή των συμμετεχόντων βάσει της σχέσης τους με το θέμα, της εμπειρίας τους ως προς το αντικείμενο και του δεσμού τους με το Ζαγόρι.

Για περαιτέρω πληροφορίες, παρακαλούμε επικοινωνήστε στα τηλέφωνα:

Πηνελόπη Γκίνη, Πιστοποιημένη εκπαιδεύτρια του Interpret Europe, 697 926 8406 (για ερωτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο του σεμιναρίου)

Καλλιόπη Στάρα, τοπική συντονίστρια, 695 615 5961 (για ερωτήσεις σχετικά με ζητήματα οργάνωσης)

 Ο Ναός του Αγίου Δημητρίου - Ο Τορός του αλόγου του!

Για να γίνουμε, όσο μπορούμε, κατανοητοί κυρίως για τον «Τορό του αλόγου του» πρέπει απαραίτητα να συνδεθούμε με το χρόνο, που συνέβηκαν όλα αυτά.

«Μάννα εξ ουρανού» ήταν για μας ο Αναστάσιος Δ. Βλαχόπουλος,

κορυφαίος ιστορικός, όχι μονάχα για το χωριό του Καμνιά (Ανθρακίτη).

Η Πετρούλα Χρ. Βαζάκα στο βιβλίο της ο Ανθρακίτης Ζαγορίου και το Δημοτικό Τραγούδι το 2006 τον επικαλείται συχνά-πυκνά.

Το 1970 έγραψε το δικό του βιβλίο: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΙΔΡΥΣΕΩΣ και ΕΞΕΛΙΞΕΩΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΖΑΓΟΡΙΟΥ, ΑΝΘΡΑΚΙΤΟΥ (ΚΑΜΝΙΑΣ) ΚΑΛΩΤΑΣ.

Οι χρονολογίες 1636-1638 «δένουν» ως προς το εξής γεγονός. Στα χωράφια της περιοχής του Αγίου Νικολάου υπάρχει μια τοποθεσία με τη βλάχικη ονομασία Κάλουτσι, συνδεδεμένη με το χωριό Καλωτά. Εδώ προστέθηκε και ο τούρκικος επιθετικός προσδιορισμός κιουτσούκ Καλωτά = μικρή Καλωτά. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Σε αυτές ακριβώς τις χρονιές η πανούκλα θέριζε κόσμο και κοσμάκη.

Ο φιλόξενος αυτός τόπος υποδέχτηκε αυτούς τους φιλάσθενους. Είναι ομαλός με πολλά τρεχούμενα νερά και με φιλικό κλίμα τους χειμωνιάτικους μήνες. Και οι φιλάσθενοι κάτοικοι του Βυσικού, Σωποτσελίου και Καλωτάς κάνουν «κατάληψη».

Δείτε τα παρακάτω που γράφει για μας ο Βλαχόπουλος                   «… εκ παραδόσεως δύο Καλωταίοι!... ξενητεμένοι, οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί οικογενειακώς στο Κιουτσούκ Καλωτά, επεθύμησαν να μεταβούν εις Καλωτάν. Συνοδευόμενοι υπό ενόπλων κατοίκων του Γρεβενιτίου ξεκίνησαν να πάνε εις Καλωτάν αλλά καθοδόν έπεσαν εις ενέδραν ληστών και διεσώθησαν ως εκ θαύματος. Μετά απ’ αυτό τα μισά απ’ τα διασωθέντα χρήματα τα διέθεσαν να κτιστεί ο ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου εις Γρεβενίτι, όστις με την βοήθειαν των κατοίκων εγένετο τρισυπόστατος».

Ο Μ.Α.Σ. Γρεβενιτίου το 1996 στο Ημερολόγιο του για αυτόν τον Ναό. «Κατάγραφη μονόκλιτη Βασιλική. Έχει επίσης μικρό παρεκκλήσι και τρεις Νάρθηκες βόρεια, νότια και δυτικά. Η ζωγραφική του είναι πολύ καλή και απηχεί λαμπρά πρότυπα έργα Θηβαίων ζωγράφων των μέσων του 17 ου αιώνα».

Και για να βάλουμε μια τάξη μεγέθους σε αυτά που ιστορεί ο Βλαχόπουλος.

Πράγματι σ’ αυτήν την κτιτορική επιγραφή του ναού (όπως είναι σήμερα) μας καταδείχνει ότι ιστορήθηκε το 1668 (Α.Χ.Ξ.Η 8 Απριλίου) * .

Απ’ ότι φαίνεται, πριν το 1668 (τριάντα περίπου χρόνια) υπήρξε παλαιό κτίσμα του Ναού προχειροκατασκευασμένο.

Το Γρεβενίτι, εκεί που είναι σήμερα, το 1581 η Οθωμανική διοίκηση σχεδίασε, δρομολόγησε και εγκαινίασε την Κοινοτική Συσπείρωση, δέχτηκε την πλειοψηφία των κατοίκων (λογικά) της Μπότσιας και του Παλαιοχωρίου.

Το 1638, από το 1581 το χωρίζουν 57-60 χρόνια. Ηλικιακά σ’ αυτόν τον τόπο έχουμε ανανέωση του πληθυσμού του. Επόμενο είναι να έχει αποκτήσει και την ανάλογη οργάνωση. Οι οπλοφόροι του είχαν όνομα και διεύθυνση και αυτό φαίνεται.

Μη ξεχνάμε, ότι και με τα άλλα χωριά του Ζαγορίου απολάμβανε τα προνόμια της αυτονομίας και αυτοδιοίκησης· τελικά, γλυκά-γλυκά, άρχισαν να χάνονται μετά το 1670.

Για να δούμε τι έγινε με τον περιβόητο Τορό. Και ο Δημήτριος Ράϊος στην Εφημερίδα ΤΟ ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ. «Λα τόρλου α κάλουι, ή ντιλ’ Αγιου-Δημήτρη».

«Σύμφωνα με την τοπική παράδοση το ένα απ’ τα δύο αποτυπώματα οφείλεται στο άλογο του Αγίου Δημητρίου, προστάτη του χωριού. Ο τελευταίος σε κάποιες δύσκολες στιγμές εμφανίστηκε έφιππος και στήθηκε σ’ αυτό το βράχο, φράζοντας την είσοδο του χωριού και εμποδίζοντας έτσι τους επίδοξους κατακτητές να το καταστρέψουν! Αντίθετα το δεύτερο ίχνος, λιγότερο πετυχημένο απ’ το πρώτο έγινε σύμφωνα με την ίδια παράδοση από ντόπιους τεχνίτες, οι οποίοι προσπάθησαν (μάταια όμως) να μιμηθούν το «ιερό πάτημα». Δίπλα στο βράχο βρίσκεται και ένα παλιό εικονοστάσι του Αγίου Δημητρίου».

Ο φίλος μου ο Δημήτρης είναι προσεχτικός και καταγράφει αυτά που έχει ακούσει. Δεν αναλίσκεται σε μια μάταια προσπάθεια, να μας πείσει ότι πρόκειται για θαύμα. Είναι λογικό, αφού κάτι τέτοιο, δεν το δέχεται και ο ίδιος.

Υπάρχει και το ερώτημα της ταυτότητας των «επίδοξων κατακτητών». Η χρονική καταγραφή, τουλάχιστον, απουσιάζει.

Ευτυχώς, που τέτοιες εξαλλοσύνες, δεν επεκράτησαν και δεν προστέθηκαν στα «θαύματα». Οι όποιες συζητήσεις που γίνονται, είναι χαλαρές και περιχαρακωμένες.

Ο άριστος λιθοξόος παραμερίστηκε και τη θέση του πήρε η αοριστία του «θαύματος».

Ευχαριστώ για τη φιλοξενία

Γιώργος Δερμάνης

* «Ο παρών ευαγής Ναός του Αγίου ενδόξου Μεγαλομάρτυρος,

Μυροβλήτου και θαυματουργού Δημητρίου ιστορήθη δι αναλωμάτων και δαπάνης της κώμης ταύτης, αρχιερατεύοντος του πανιερωτάτου Μητροπολίτου Ιωαννίνων Κυρίου-Κυρίου Κυρίλλου έτει από Κυρίου και Θεού Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού Α.ΧΞ.Η (1668) Μηνί Απριλίου 8».

22/23/10/1943, του Ναού, κατά τη διάρκεια της πυρπόλησης, κατέρρευσε το ξύλινο πρέκι της επιγραφής μαζί με τον τοίχο. Όμως ο Λέανδρος Βρανούσης πρόλαβε να την ξεσηκώσει σε τσιγαρόχαρτο. Η αποτύπωση περιήλθε στα χέρια της Αδελφότητας Γρεβενιτίου από τον ξάδερφό του Στάθη Χρίστου Παπαβρανούση. Αντίγραφο αυτής της κτιτορικής επιγραφής τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση το 2017 με πρότασή μας προς την Εκκλησιαστική Επιτροπή του χωριού μας. Φυσικά αυτό πραγματοποιήθηκε με τη φροντίδα της Μάχης Παπαευσταθίου-Καρρά.

Στην κτητορική επιγραφή ο κειμενογράφος αυτής, με τη μεστότητα των γνώσεών του μαγνητίζει με τη λέξη αναλωμάτων· ανάλωμα ή ανήλωμα είναι και το έξοδο, η δαπάνη και όχι μόνο. Σημαίνει ακόμη τη διάθεση και ετοιμότητα από τον άνθρωπο, να χρησιμοποιηθεί για κάποιο σκοπό. Ακόμη είναι η υπερβολική προσπάθεια, που κάποιος καταβάλλει για να πετύχει τους στόχους του. Μια λέξη με πολλά και υψηλά νοήματα! 

"ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ": Δείτε  δημοσίευση  Φεβρουάριος  2017!...

    

   Η   Μαίρη  Σιούλα, κόρη του Χρήστου  Σιούλα, με την οικογένειά της στον  Τορό!

Αναζητούνται φωτογραφίες για το Σχολείο Γρεβενιτίου...

 Ο    ΜΑΣ  προκειμένου να δημιουργήσει  το  ΗΜΕΡΟΛΌΓΙΟ  2026 με θέμα: "Το  Σχολείο του Γρεβενιτίου", αναζητά  φωτογραφίες!  Αν έχετε κάποιες  επικοινωνήστε με κάποιο μέλος του ΜΑΣ ή να τις στείλετε  στο   "ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ"  και θα  σταλούν  στον  ΜΑΣ. Καλά είναι να έχουν και κάποιες πληροφορίες! 

Αποφοίτηση  Στ΄  1970! 

Από αριστερά: Τάκης Πλόσκας, Γιάννης Σιούλας, Στέλα Μπουζούλη, Μάγδα Οικονόμου, Γλυκερία Σούλτη, Κων/νος Μπίρμπος (του Βασιλείου), Κων/νος Μπίρμπος (του Ιωάννη) Δασκάλα: Η υπέροχη Αθηνά Παπαδημητρίου, από την Πλατανούσα Ιωαννίνων (Αχ! να την εύρισκα να την αγκαλιάσω!...)

ΚΟΙΝΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΩΝ ΑΠΟΔΗΜΙΚΩΝ – ΕΘΝΙΚΟΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

1) Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Σ.Ε.)

2) Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε)

3) Επτανησιακή Συνομοσπονδία

4) Ομοσπονδία Θεσσαλικών Σωματείων «Η Πανθεσσαλική Στέγη»

5) Παναρκαδική Ομοσπονδία

6) Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία

7) Ομοσπονδία Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής

8) Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων

9) Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αργιθεάτικων Συλλόγων (Π.Ο.Α.Σ.)

Μετά από τις συναντήσεις των φορέων των αποδήμων τόσο μεταξύ τους, όσο και με εκπροσώπους της Κυβέρνησης (Υφυπουργός Οικονομικών κ. Τσαβδαρίδης, Γεν. Γραμματέας Προστασίας του Πολίτη κ. Στάθης, Υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Χρυσοχοίδης), έγινε χθες Τετάρτη 3 Σεπτεμβρίου 2025 συνάντηση αντιπροσώπων των εθνικοτοπικών – αποδημικών οργανώσεων, όπου εξετάστηκε και αποφασίστηκε η κοινή στάση όλων στο φλέγον ζήτημα των πανηγυριών και την εν γένει αντιμετώπιση των οργανώσεών μας από την Πολιτεία.

Η συνάντηση έγινε στο φιλόξενο χώρο του Πνευματικού Κέντρου Ηπειρωτών  στο κέντρο της Αθήνας. Οι αντιπροσωπείες που συμμετείχαν ήταν: Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, ο Πρόεδρος κ. Χρυσόστομος (Μάκης) Χήτος – Κιάμος, ο Γεν. Γραμματέας κ. Σωτήρης Κολιούσης, η Έφορος Δημοσίων Σχέσεων κ. Μαρίκα

Γκόνη, Επτανησιακή Συνομοσπονδία, ο Πρόεδρος κ. Χαράλαμπος Κοντογεώργης, η Γεν. Γραμματέας κ. Άννα Αλεξανδράτου, Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας, ο Πρόεδρος κ. Γεώργιος Βαρυθυμιάδης, η Γεν. Γραμματέας κ. Αθηνά Σωτηριάδου, Παναρκαδική Ομοσπονδία, ο Πρόεδρος κ. Παναγιώτης Μπένος, ο Γεν. Γραμματέας κ. Παναγιώτης Παγιώτης, ο Ταμίας κ. Χαράλαμπος Αθανασόπουλος, Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία, ο Πρόεδρος κ. Παναγιώτης Χολής, Ομοσπονδία Θεσσαλικών Σωματείων «Η Πανθεσσαλική Στέγη», ο Πρόεδρος κ.Στέφανος Κούτρας, Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Σαρακατσαναίων, ο κ. Γιάννος Γιαννακός Πρόεδρος Σαρακατσαναίων Ηπείρου ως εκπρόσωπος του Προέδρου Γρηγόρη Λέφα, Ομοσπονδία Λεσβιακών Συλλόγων Αττικής, ο Πρόεδρος κ. Ιωάννης Φράγκος, ο Ταμίας κ. Σταύρος Αγοραστός, η Έφορος Δημοσίων Σχέσεων κ. Θεοδώρα Καβαλίκα, Πανελλήνια Ομοσπονδία Αργιθεατικών Συλλόγων, η Πρόεδρος Αθηνά Μαυραντζά σε διαδικτυακή σύνδεση και ο κ. Θεοχάρης Αγόρης. Σημαντική αναδείχθηκε η συμβολή του κ. Ραφαήλ Μετενίτη, Δικηγόρου, σε διαδικτυακή σύνδεση, ο οποίος ανέδειξε τις πολλαπλές πτυχές της πολυνομίας που διέπουν τη διοργάνωση των πανηγυριών και την λειτουργία των πολιτιστικών μας σωματείων.

Στη συζήτηση απ’ όλες τις αντιπροσωπείες καταδείχθηκε ότι οι πολιτιστικοί σύλλογοι, με τεράστιο εθελοντικό έργο, κρατούν ζωντανή την παράδοση και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας, μεταλαμπαδεύοντας στις νεότερες γενιές αξίες, ήθη, μνήμες και ιστορική συνέχεια. Δεν είμαστε εταιρείες και κερδοσκοπικοί οργανισμοί, συνεπώς και δεν γίνεται να αντιμετωπιζόμαστε νομοθετικά όπως και τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Η διάσπαρτη πολυνομία και το σύνολο των φορολογικών, ασφαλιστικών κλπ υποχρεώσεων έχει τη λογική της αντιμετώπισης των μη κερδοσκοπικών πολιτιστικών σωματείων ως εταιρίες, γεγονός που λειτουργεί σε βάρος μας, καθώς η  συμμετοχή όλων μας είναι αφιλοκερδώς και εθελοντική.

Παραβλέπονται στην κείμενη νομοθεσία σημαντικές παράμετροι που αφορούν τα πανηγύρια, τα οποία για τους συλλόγους μας και τα χωριά μας αποτελούν κορυφαίες ημέρες του χρόνου, ιδιαίτερα τα καλοκαιρινά, όταν σμίγουν όσοι κρατάνε ζωντανά τα χωριά όλο το χρόνο, με τους απόδημους, όσους καταφέρουν να βρεθούν στην ιδιαίτερη πατρίδα για λίγες μέρες, ξεπερνώντας το δυσβάσταχτο κόστος ζωής και μετακίνησης.

 Τα πανηγύρια για τα χωριά μας, που δίνουν μάχη με τη χρόνια εγκατάλειψη, τη δημογραφική αποψίλωση, την εντεινόμενη ερήμωση, αποτελούν οάσεις και ανάσες ζωής.

 Διαχρονικά αποτελούν τον προνομιακό στίβο της ζώσας παράδοσης του λαού μας, το κοινό τόπο της μεταλαμπάδευσής της από γενιά σε γενιά, τον κοινό χώρο αναβάπτισης και αναθάρρησης της ίδιας της κοινότητας, επιτελώντας ένα πολύτιμο, αναντικατάστατο λειτούργημα ευρύτερης σημασίας και αξίας.

 Τα πανηγύρια για τους απόδημους όλης της χώρας, και στην αποδημία, ενδυναμώνουν την άρρηκτη σχέση τους με την πατρίδα, τη μνήμη, τη συνέχεια. Ο απόδημος Έλληνας ξεδιψά τη νοσταλγία, την πεθυμιά και τον καημό στα πανηγύρια που έχουν σημαντική θέση στη δράση των συλλόγων του. Οι Αδελφότητες των ξενιτεμένων, πέρα από τα πανηγύρια που διοργανώνουν στην αποδημία, έχουν εδώ και πολλές δεκαετίες αναλάβει τη διοργάνωση των πανηγυριών στα χωριά τους, στηρίζοντας έτσι κι εκείνους που τα κρατάνε ζωντανά όλο το χρόνο. Τα περισσότερα πανηγύρια στα χωριά της Ελλάδας διοργανώνονται από τις Αδελφότητες και τους πολιτιστικούς μας συλλόγους, χάρη στην φιλοπατρία, τον εθελοντισμό, το μεράκι των μελών τους, ως αντίδωρο των ξενιτεμένων στο γενέθλιο τόπο ή την καταγωγική τους ρίζα, συνεχίζοντας μια σπουδαία πρακτική ζώσας παράδοσης, που περνά από γενιά σε γενιά, συμβάλλοντας πολύτροπα σε τόπους, κοινότητες και ανθρώπους.

Το τελευταίο διάστημα μέσα από εξαντλητικούς ελέγχους, επιβολήπροστίμων, αυτόφωρες διαδικασίες, που πραγματοποιούνται σε πανηγύρια συλλόγων, αλλά και σε εκδηλώσεις που οργανώνονται σε όλη τη χώρα, επιχειρείται μία συστηματική προσπάθεια ουσιαστικά κατάργησης αυτών των κοινωνικών εκδηλώσεων και εξόντωσης των πολιτιστικών μας σωματείων και κατά συνέπεια της παράδοσής μας. Τα πρόστιμα και οι μηνυτήριες αναφορές τραυματίζουν ακόμη περισσότερο τις τοπικές κοινωνίες, τις μικρές κοινότητες, τους ίδιους τους τόπους ενώ αποθαρρύνουν το έργο και τη δράση των συλλογικών φορέων της αποδημίας που χρόνια τώρα στηρίζουν τα χωριά πολύπλευρα, σε πείσμα της πολύχρονης εγκατάλειψής τους από την επίσημη πολιτεία.

Οι διοικούντες αντί να επιδίδονται στην καλλιέργεια ενός κλίματος παραλυσίας, φόβου και παροπλισμού, ας  γονιμοποιήσουν τον διοικητικό οίστρο τους με μέτρα στήριξης των χωριών που απειλούνται από άμεση ερήμωση και μελλοντική εξαφάνιση, με μέτρα στήριξης της επαφής των αποδήμων με τον γενέθλιο τόπο.

Ζητάμε από την πολιτεία να τροποποιήσει την υπάρχουσα νομοθεσία και να απαλλάξει πλήρως από τις δεσμευτικές υποχρεώσεις τήρησης ανούσιων διατάξεων τους πολιτιστικούς φορείς που διοργανώνουν παραδοσιακά πανηγύρια. Η τήρηση των παραδόσεων, οι παραδοσιακοί τρόποι οργάνωσης των πανηγυριών είναι αναγκαία για την συνέχιση του πολιτισμού μας.

Οι αποδημικές – εθνικοτοπικές οργανώσεις θα διεκδικήσουν δυναμικά την παραπάνω απαίτηση που απευθύνουν στην Κυβέρνηση και καλούν όλους τους πολιτικούς φορείς να υποστηρίξουν.

Συμφώνησαν να εντείνουν τις προσπάθειες συντονισμού της δράσης τους, να προχωρήσουν σε κοινές εκδηλώσεις με κορυφαία σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλη συναυλία παραδοσιακής μουσικής από όλη την Ελλάδα στο κέντρο της Αθήνας. Όρισαν πενταμελή επιτροπή για τον συντονισμό και την εκπροσώπηση τους ενώπιον των αρχών από Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδας, Παναρκαδική Ομοσπονδία, Πανθεσσαλική Στέγη και Παναιτωλοακαρνανική Συνομοσπονδία. Τέλος εξουσιοδοτούν την Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας να επιμεληθεί και δώσει στη δημοσιότητα το παρόν Δελτίο Τύπου.

Για την εξουσιοδοτημένη οργάνωση

Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας

Ο Πρόεδρος                    Ο Γεν. Γραμματέας

Χρυσόστομος (Μάκης)Χήτος – Κιάμος Σωτήρης Κολιούσης