Έφυγε ο Τζιοβάνι για την Αμερική

Το ''ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ" εύχεται στον Τζιοβάνι  καλό ταξίδι.
Είναι ο συγχωριανός που κάθε καλοκαίρι έρχεται από την Αμερική, χιλιάδες χιλιόμετρα, και ανοίγει το χορό των γερόντων!
Και του χρόνου!

Ορκίστηκε το νέο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ζαγορίου

Παρουσία του Μητροπολίτη Ιωαννίνων, κ.Μάξιμου, πραγματοποιήθηκε σε μια 

κατάμεστη  από κόσμο αίθουσα στο δημαρχείο Ασπραγγέλων, η τελετή ορκωμοσίας του νέου 

δημάρχου Ζαγορίου,  Βασίλη Σπύρου και των 

νέων δημοτικών και  τοπικών συμβούλων. 

Αμέσως μετά την ορκωμοσία 

ο νέος δήμαρχος, αφού ευχαρίστησε τον

 Σεβασμιώτατο, συνεχάρη και ευχήθηκε καλή

 επιτυχία στους νεοεκλεγέντες αιρετούς, 

αναφέρθηκε  στα μεγάλα και δύσκολα

 προβλήματα που  αντιμετωπίζει ο ορεινός

 Δήμος.

Τη φιλοσοφία με την οποία θα διοικήσει το Δήμο και τις προτεραιότητές του ανέπτυξε ο νέος 

Δήμαρχος Ζαγορίου Βασίλης Σπύρου, ο οποίος κάλεσε το σύνολο των δημοτικών και τοπικών 

συμβούλων  να παραμερίσουν τις τοπικιστικές και κομματικές διαφορές, λέγοντας ότι στη δύσκολη 

συγκυρία όλοι  καλούνται να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων. Ως προτεραιότητες έθεσε την

 ένταξη έργων στο νέο  ΕΣΠΑ, την εκπόνηση των διαχειριστικών μελετών για τα δάση, τη 

 συνεργασία με τους επαγγελματίες του τουρισμού και τη σύνδεση της τουριστικής ανάπτυξης με 

τον πρωτογενή τομέα, την επίλυση των  προβλημάτων της καθημερινότητας και την παροχή κάθε 

δυνατής και νόμιμης βοήθειας σε όσους  πλήττονται από την κρίση. Για το τέλος επέλεξε μία φράση 

του αρχαίου τραγικού  Αγάθωνα  «Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι: Πρώτον ότι ανθρώπων άρχει.

 Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει. Τρίτον ότι ουκ αεί άρχει».

Γρεβενίτι 16.08.2014 Το Πανηγύρι

Γρεβενίτι (Ο εορτασμός της Παναγίας) 15.08.2014 - Β΄ Μέρος

Ο εορτασμός της Παναγίας (15.08.2014), στο Γρεβενίτι !! - Α΄ Μέρος

Γρεβενίτι 14.08.2014 (Παραμονή Παναγίας)

ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ

Έφυγε σήμερα από τη ζωή, ο καλός μας συγχωριανός 

Κωνσταντίνος Βέρος, ετών 84.

Ο ΜΑΣ και το "ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ" απευθύνουν στη σύζυγό του και στο γιο του, τα θερμά συλλυπητήρια.

Η Βράβευση του "e - ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ" απο τον Μ.Α.Σ!!

Ευχές, από τον Τάκη Παϊλα !

Στη μνήμη της αγαπημένης μου αδερφής Καλυψώς,

επιθυμώ να σας συστήσω τον πρώτο γιο της, τον Βασίλη μετά της σύζυγός

του Μηχαηλιας και τα δυο δίδυμα αγοράκια τους τον Νίκο και τον Λουκα

και να σας ευχηθώ να περάσετε ένα ωραίο και ευχάριστο

Δεκαπενταύγουστο.

Χρόνια Πολλά Και ευλογημένα σε όλους τους Πατριώτες.

Με αγάπη, Τάκης Παιλας

Δεκαπενταύγουστο στο Γρεβενίτι !

Πρωινό 14 Αυγούστου 2014: Το Μεσοχώρι γέμισε παιδιά !

Μ.Α.Σ.Γρεβενιτίου: Ετήσια τακτική Γ.Σ. την Κυριακή 17-08-2014

Μοναδικές εξερευνήσεις, ατέλειωτες ανακαλύψεις στο ΖΑΓΟΡΙ !!

Το ''ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ'' σε μέρη εξωτικά αλλά και πονεμένα!

Την εβδομάδα που μας πέρασε το "ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ" είχε επισκέψεις από  μέρη που δεν μπορούμε να φανταστούμε ποιος Γρεβεντάτης ή φίλος μάς διαβάζει!

ΕΛΛΑΔΑ                                           529                                         

ΡΩΣΙΑ                                                26

ΓΕΡΜΑΝΙΑ                                        22

ΙΝΔΟΝΗΣΙΑ                                      8   

ΣΥΡΙΑ                                                 7

ΤΡΝΙΝΤΑΝΤ και ΤΟΜΠΑΓΚΟ     6

ΠΟΛΩΝΙΑ                                         5

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ                                     4

ΓΑΛΛΙΑ                                            4

και από  άλλες χώρες  λιγότερες από  4 επισκέψεις.

Το  ''ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ"  εύχεται σε όλους τους συγχωριανούς  και φίλους  ΚΑΛΗ ΑΝΤΑΜΩΣΗ  το  ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟ  στο  ΜΕΣΟΧΩΡΙ. 

Χαιρετισμός από απόδημο!

Στο βάθος η Μπότσια (;<βλαχ. botsa ''ξύλινο δοχείο κρασιού") όπως προτείνει ο καλός
συγχωριανός μας  και καθηγητής  φιλολογίας στο Παν/μιο Ιωαννίνων  Δημήτρης Κ. Ράιος

            

Αγαπητοί μας, Γιάννη Σιούλα και Χρήστο Τσουκάκη,

 ένα θερμό και εγκάρδιο χαιρετισμό επιθυμώ να απευθύνω στην αγάπη σας, για το ενδιαφέρον 

που δείχνεται να ανεβάζεται για μας τους ξενιτεμένους, εικόνες όμορφα τοπία και παραστάσεις, 

από το αγαπημένο μας Γρεβενίτi,όπως και το πρόσφατο, το όμορφο εκκλησάκι της Αγίας 

Παρασκευής στην Μαγευτική Ποτσια.

Έστω και κατόπιν εορτής εύχομαι χρόνια πολλά στο Γρεβενίτι 

και σε όλους τους πατριώτες.

                                                                                                   Τάκης Παϊλας
                                                                                                      Αυστραλία

Στην Αγία Παρασκευή Γρεβενιτίου

       Αρκετοί Γρεβεντάτες και φίλοι εκκλησιάστηκαν και φέτος στο ξωκκλήσι  της Αγια-Παρασκευής στις 26 του Ιούλη. Ευχαριστούμε τον καλό συγχωριανό και επίτροπο Χρήστο Τσουκάκη, που μας έστειλε τις φωτογραφίες ώστε και όσοι βρίσκονται μακριά, έστω νοερά, να βρεθούν  στο μαγευτικό ξωκκλήσι!  

Χρόνια πολλά και του χρόνου!

(Η καθυστέρηση στην ανταπόκριση οφείλεται  σε σύντομη απουσία...) 

"Βότανα και αρωματικά φυτά στο Ζαγόρι", Κουκούλι Ζαγορίου

Τα οικογενειακά μας ονόματα

                                                                                                                       Του   Γιάννη  Σιούλα 

Θα κατανοήσουμε πιο καλά τη διαδικασία γέννησης των οικογενειακών ονομάτων, αν σκεφτούμε ότι κάποτε οι άνθρωποι δεν είχαν αστυνομικές ταυτότητες, διαβατήρια και άλλα έγγραφα στα οποία είχε καταγραφεί και παγιωθεί το οικογενειακό τους όνομα. Έτσι ήταν εύκολο να αφήσουν ένα οικογενειακό που ατόνησε και τη θέση του να πάρει ένα άλλο πιο εύχρηστο!

Θα ξεκινήσω με το οικογενειακό "Βράστος", αφού ευχαριστήσω τον Βασίλη Βράστο, γιατί είναι ο πρώτος που ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα του "ΓΡΕΒΕΝΙΤΙΟΥ" για καταγραφή της ιστορίας των οικογενειακών. Ελπίζω να ανταποκριθούν και άλλοι, γιατί χωρίς την βοήθεια του Βασίλη ούτε ο ... Μπαμπινιώτης δεν θα μπορούσε να βρει κάτι σχετικό!

Όπως μου έγραψε ο Βασίλης: " Όταν ζούσε η αδερφή τού παππού Βασίλη, η Μαρία Διαμάντη, την είχα ρωτήσει για το επίθετο Βράστος. Αυτή μου είπε πως κάποτε το επίθετό μας ήταν Τοθίκας. Ένας προπάππος είχε πάρει μια γυναίκα, μάλλον από το Τρίστενο, η οποία όταν περπατούσε κουνιόταν παραπάνω από το κανονικό. Τότε οι άλλες γυναίκες σχολίαζαν ότι αυτή όταν περπατάει κάνει: βραστ, βραστ, βραστ, από όπου δημιουργήθηκε και καθιερώθηκε το οικογενειακό "Βράστος".  Στο τέλος,  ο αγαπητός Βασίλης Βράστος συμπληρώνει, όπως είναι λογικό: "Όλα αυτά τα μεταφέρω με κάθε επιφύλαξη".

Για πάντα έχουν χαθεί επαγγέλματα που άκμαζαν παλιότερα στην Ήπειρο ...

Για πάντα έχουν χαθεί  επαγγέλματα που άκμαζαν

 παλιότερα στην Ήπειρο, τα οποία είχαν την πινελιά, το γούστο και τη σφραγίδα του επαγγελματία. Επαγγέλματα, που η 

πρόοδος και η πάροδος του  χρόνου τα κατήργησε.

 Έμεινε, όμως, ζωντανή ως τις ημέρες μας, η παραδοσιακή «οσμή» τους, θυμίζοντας την Ήπειρο του χθες που έφυγε πια ανεπιστρεπτί. Σε περίπτωση, που μας ρωτήσετε να σας πούμε αν η Ήπειρος του σήμερα είναι καλύτερη, δεν μπορούμε να σας δώσουμε σίγουρη απάντηση! Άλλωστε, το θέμα είναι πολύπλευρο και η μονόπλευρή ματιά ενδεχομένως να μην οδηγεί σε ορθά συμπεράσματα. Θα ανατρέξουμε λοιπόν στη μνήμη να θυμίσουμε μερικά και όχι όλα από τα επαγγέλματα του παρελθόντος, προσπαθώντας να διασώσουμε έτσι ένα κομμάτι από τη χρησιμότητα και τη γοητεία τους.

Με τα άλογα

Πόσοι νεότεροι γνωρίζουν την έκφραση «το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη»; Ο αγωγιάτης με άλογα, κυρίως με μουλάρια, μετέφερε εμπορεύματα και ταξιδιώτες, μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Οι άνθρωποι αυτοί κουβαλούσαν μεγάλες ποσότητες εμπορευμάτων σε

κακοτράχαλα μονοπάτια ή μέσα από ποτάμια με κίνδυνο της ζωής τους.

Κασσίτερος στο σκεύος

Ο γανωτής γάνωνε τα οικιακά σκεύη (μπρίκια, κατσαρόλες, μαστραπάδες κ.λπ.), δηλαδή περνούσε στην επιφάνειά της κασσίτερο. Αφού τα καθάριζε, τα άλειβε με τριμμένο κεραμίδι, τα έβαζε πάνω στη φωτιά περνώντας τα με χλωριούχο αμμώνιο και, εν τέλει, τα σκούπιζε με καθαρό βαμβάκι, ώστε να γυαλίζουν. Γνωστοί και επιτυχημένοι, σ' όλη την Ελλάδα, ήταν οι καλαντζήδες, όπως λέγονταν οι γανωτές, από τα ορεινά χωριά των Φιλιατών Θεσπρωτίας.

Από χωριό σε χωριό

Ο πραματευτής - γυρολόγος, ήταν, ας επιτραπεί η υπερβολή, το μετακινούμενο «πολυκατάστασημα» του παρελθόντος. Γυρνούσαν από χωριό σε χωριό και από γειτονιά σε γειτονιά, πουλώντας στον κόσμο διάφορα μικροπράγματα.

Για καλάθια…

Το επάγγελμα του καλαθά ή καλαθοποιού ήταν πολύ διαδεδομένο λίγες δεκαετίες πριν. Τις πρώτες ύλες των καλαθάδων αποτελούσαν λυγαριές, καλάμια, μυρτιές (μυρσίνες), βούρλα, σχίνοι, σφένδαμνοι και ασφάκες. Η κοπή τους γίνονταν την άνοιξη ή στα τέλη Σεπτεμβρίου.

Έφτιαχνε καρέκλες 

Ο καρεκλάς ανήκε στην περίοδο εκείνη που το πλαστικό δεν κυριαρχούσε στη ζωή μας, αλλά στις αυλές των σπιτιών, καθώς και μέσα σ' αυτά έβλεπε κανείς παραδοσιακές ψάθινες καρέκλες. Όταν δεν πήγαιναν οι νοικοκυραίοι στον καρεκλά, πήγαινε αυτός στο σπίτι, και καθισμένος σε σκαμνάκι επιδιόρθωνε τις χαλασμένες καρέκλες.

Ύπνος και φαγητό

O χανιτζής, ήταν ιδιοκτήτης του πανδοχείου, το οποίο ονομάζονταν χάνι και είχε πάρει την ονομασία του από την περσική λέξη «χαν», που σημαίνει ξενώνας. Το επάγγελμα του χανιτζή διασώθηκε μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Τα χάνια βρίσκονταν κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές αλλά και μέσα σε πόλεις. Περίφημα ήταν αυτά των Ιωαννίνων! Έδιναν στέγη, τροφή και διανυκτέρευση στους ταξιδιώτες και στα ζώα τους.

ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ

Αθλητικός προορισμός το Ζαγόρι

Προ των πυλών βρίσκεται ο αγώνας ορεινού τρεξίματος «The North Face Zagori Mountain Running 2014», που θα πραγματοποιηθεί στις 26 και 27 Ιουλίου στην περιοχή του Ζαγορίου.

Λίγες μόλις ημέρες πριν την πραγματοποίησή του, ο αγώνας έχει ήδη «αγκαλιαστεί» από τις κοινότητες ορειβατικού τρεξίματος, με τις συμμετοχές να έχουν ξεπεράσει τις 1000. Ενδιαφέρον για συμμετοχή υπάρχει τόσο εντός της Ελλάδας όσο και εκτός. Σημαντικό είναι δε το γεγονός ότι ο αγώνας θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά υπό την αιγίδα και με την υποστήριξη του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού (ΕΟΤ). «Άλλωστε, η προώθηση της τουριστικής προβολής της χώρας μας στο εξωτερικό, καθώς και η ανάδειξη της περιοχής σε έναν από τους κορυφαίους αθλητικούς προορισμούς της Ευρώπης, αποτελούν και ένα από τα φετινά ‘στοιχήματα’ του αγώνα» αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση των διοργανωτών. Συγκεκριμένα, προωθείται ο αθλητικός τουρισμός, ως μία εναλλακτική μορφή τουρισμού που σκοπό έχει να τονώσει την τοπική οικονομία, ενισχύοντας ταυτόχρονα τον εσωτερικό τουρισμό.
Οι εγγραφές συνεχίζονται για πολύ λίγο ακόμα διάστημα, για τον Ultra (80χλμ) και τον ορεινό μαραθώνιο (42.195μ), ενώ οι εγγραφές στον ημιμαραθώνιο (21χλμ) αλλά και στο κορυφαίο δεκάρι (10χλμ) θα πραγματοποιούνται μέχρι και μία βδομάδα πριν την εκκίνηση των δύο αγώνων.
Το πλήρες πρόγραμμα των αγώνων, στην ιστοσελίδα www.zagorirace.com (Facebook: www.facebook.com/TheNorthFaceZagoriMountainRunning, Twitter: https://twitter.com/ZagoriMR). 

ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟ ΖΑΓΟΡΙΟΥ

Ο δήμος Ζαγορίου προκηρύσσει τέσσερις (4) θέσεις  εργασίας, με σύμβαση

ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου δίμηνων συμβάσεων για 16 εργάτες

υποχρεωτικής εκπαίδευσης (ΥΕ). Οι ενδιαφερόμενοι μαζί με την αίτηση τους

πρέπει να υποβάλλουν υποχρεωτικά τα παρακάτω δικαιολογητικά:

1) Επικυρωμένο αντίγραφο δελτίου αστυνομικής ταυτότητας,

2) Επικυρωμένο αντίγραφο του τίτλου σπουδών τους. Σε περίπτωση πτυχίου

ή τίτλου σπουδών της αλλοδαπής, επίσημη μετάφραση αυτού,

3) Υπεύθυνη δήλωση ότι πληρούν τα γενικά τυπικά προσόντα διορισμού

που προβλέπονται για τους μόνιμους υπαλλήλους του πρώτου μέρους του

Ν.3584/2007,

4) Κάρτα ανεργίας με πρόσφατη βεβαίωση του ΟΑΕΔ, η ημερομηνία της

οποίας δεν θα απέχει περισσότερο από μία (1) εργάσιμη ημέρα από την

ημερομηνία έναρξης της προθεσμίας υποβολής των αιτήσεων. Αποκλείεται

η απόδειξη με υποβολή υπεύθυνης δήλωσης και κάρτας ανεργίας,

5) Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης ,πρόσφατης έκδοσης,

προκειμένου για υποψηφίους που έχουν ανήλικα τέκνα ή είναι πολύτεκνοι

ή τέκνα πολυτέκνων οικογενειών ή μονογονειακών οικογενειών,

6) Φωτοαντίγραφο Διπλώματος οδήγησης κατηγορίας Β' που να είναι

σε ισχύ δεν αποτελεί υποχρεωτικό δικαιολογητικό.

Προτάσσονται κατά σειρά: α) Οι Δημότες του Δήμου Ζαγορίου και

β) των υπολοίπων Καλλικρατικών Δήμων ήτοι: Πωγωνίου, Κόνιτσας και

Ζίτσας του Νομού Ιωαννίνων. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλλουν

αιτήσεις στα γραφεία του Δήμου Ζαγορίου (Ασπράγγελοι), όπου θα

υποβάλλουν αυτοπροσώπως αιτήσεις κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες

μέσα σε προθεσμία πέντε (5) ημερών από την επόμενη της ανάρτησης της

παρούσης στο χώρα ανακοινώσεων του Δήμου μας και στην αρμόδια

υπάλληλοΣωτηρία Παπαρούνα.

Περισσότερες πληροφορίες στο τηλ. του Δήμου 26533-60313.

Γρεβενίτι: Μια αγκαλιά λουλούδια για τα θύματα των Ναζί

Τα χρόνια πέρασαν, ο πόνος μπορεί να μαλάκωσε 

όμως κανένας δεν ξέχασε. 

Κανένας στο Ζαγόρι δεν μπορεί να ξεχάσει τις θηριωδιες των Γερμανών.

Εβδομήντα ένα χρόνια συμπληρώθηκαν από το ολοκαύτωμα και στο Γρεβενίτι, ο Δήμος, πραγματοποίησε την Ημέρα Μνήμης.

Εκεί στον ίδιο τόπο. Στον τόπο του μαρτυρίου. Είκοσι τρεις ψυχές χάθηκαν στο Γρεβενίτι από τους Γερμανούς. Έγιναν στάχτη 295 σπίτια....

Κανένας δεν μπορεί ακόμη και σήμερα να ξεχάσει το αβάπτιστο κοριτσάκι που οι κατακτητές το πέταξαν στην ξιφολόγχη...

Κι ήταν ιδιαίτερα συγκινητική η στιγμή, όταν στην Ημέρα Μνήμης, δύο μικρά κοριτσάκια, η Κυριακή και η Μαρία, κατέθεσαν λίγα λουλούδια, για το μωρό που χάθηκε πριν προλάβει να χαμογελάσει στη ζωή.
[ Όπως λένε αυτοί που έζησαν τα γεγονότα, ανάμεσα σε αυτούς που είχαν συγκεντρώσει οι Γερμανοί για να εκτελέσουν ήταν και ένα μωρό! Αυτό δεν το πυροβόλησαν, αλλά ένα γερμανικό κτήνος το πέταξε στον αέρα και το κάρφωσε με την ξιφολόγχη του! Ο παππούς του μωρού πήρε μια πέτρα και την πέταξε στον γερμανό και τα κτήνη τον εκτέλεσαν αμέσως]

Μ' αυτό τον τρόπο τίμησαν τη μνήμη ενός παιδιού και έστειλαν το πιο επίκαιρο μήνυμα: Κανένας δεν δικαιούται να ξεχνά τα εγκλήματα του ναζισμού.

Κάποια χωριά στο Ζαγόρι, ήδη έχουν χαρακτηριστεί μαρτυρικά, ενώ με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου προτείνεται να αναγνωριστούν όλα. Ενδεικτικά, στο Γρεβενίτι, έγιναν στάχτη και τα 295 σπίτια του χωριού, ενώ εκτελέστηκαν 23 πολίτες.

Στο Ελατοχώρι, στο Μακρίνο και στη Λεπτοκαρυά κάηκαν ολοσχερώς όλα τα σπίτια, στη Βοβούσα καταστράφηκαν τα 83 από τα 84, στη Δόλιανη τα 132 από τα 135, στην Ελάτη τα 56 από τα 70, στο Τρίστενο τα 138 από τα 154 και στο Φλαμπουράρι τα 85 από τα 92 σπίτια.

Κανένας δεν μπορεί να ξεχάσει λοιπόν...

ΗΜΕΡΑ ΜΝΗΜΗΣ

Την Κυριακή 6  Ιουλίου 2014  στο Γρεβενίτι

 ο Δήμος   Ζαγορίου οργανώνει εκδηλώσεις με τίτλο 

«Ημέρα Μνήμης Ζαγορίου».

71 χρόνια συμπληρώνονται φέτος από το Ολοκαύτωμα 

του 1943, τη στιγμή που το ζήτημα των γερμανικών

 αποζημιώσεων για την   Ελλάδα παραμένει ανοιχτό, παρά

 τις πρόσφατες δηλώσεις από   πλευράς γερμανικής κυβέρνησης ότι δεν

υπάρχει καμιά ελπίδα, καθώς το ζήτημα έχει ξεκαθαριστεί από καιρό.

Η λέξη Ολοκαύτωμα εκφράζει τη μοίρα εκατομμυρίων

 ανθρώπων,  σφραγισμένη με βασανιστήρια, εγκλεισμούς

 και ξεριζωμούς και δεν   πρόκειται πότε να πάψουν να διεκδικούν.

Κάποια χωριά στο Ζαγόρι, ήδη έχουν χαρακτηριστεί μαρτυρικά,ενώ με απόφαση του  Δημοτικού Συμβουλίου προτείνεται να αναγνωριστούν όλα, ενώ με υπογραφές των κατοίκων διεκδικούνται αποζημιώσεις. Ενδεικτικά, στο Γρεβενίτι, έγιναν στάχτη και τα 295 σπίτια του χωριού, ενώ εκτελέστηκαν 23 πολίτες. Στο Ελατοχώρι, στο Μακρίνο και στη Λεπτοκαρυά κάηκαν ολοσχερώς όλα τα σπίτια,   στη Βοβούσα καταστράφηκαν τα 83 από τα 84, στη Δόλιανη τα 132 από τα 135, στην Ελάτη τα 56 από τα 70, στο Τρίστενο τα 138 από τα 154 και στο Φλαμπουράρι τα 85 από τα 92 σπίτια.

Ο Γκάρος, ο Σπούργος και το Σακούλι

Του Γιάννη Σιούλα

Κάποτε όλοι γνώριζαν ότι ο κόσμος δεν ήταν καθόλου απλός. Στις γειτονιές κυκλοφορούσαν νεράιδες, στους βάλτους και τις σπηλιές κατοικούσαν τέρατα και ο καθένας ήξερε πώς να ξορκίζει τα στοιχειά που φύλαγαν τους θησαυρούς, τους καλικάντζαρους και τους βρικόλακες.

Κάποτε τα μωρά τα βρίσκανε στις βρύσες (πελαργούς δεν έχει το Γρεβενίτι), κάποτε τη μοίρα τη διάβαζαν στο φλιτζάνι ή στα κόκαλα των ζώων. Κάποτε οι άγιοι των εκκλησιών έχαναν την ψυχραιμία τους και τιμωρούσαν, κάποτε αυτός ο τόπος μπορούσε να ονειρεύεται.

Τα όνειρά του –θρύλοι και παραδόσεις- πολλοί τα κατέγραψαν, απευθείας από το στόμα απλών ανθρώπων που έναν καιρό «τα είδαν με τα μάτια τους». Δυστυχώς, στο Γρεβενίτι, θρύλοι και παραδόσεις, αφού κουράστηκαν να περιμένουν την αθανασία που φέρνει η καταγραφή, αποφάσισαν να «φύγουν» με τους τελευταίους απλούς Γρεβεντάτες που πίστευαν σε δράκους και φαντάσματα. Βέβαια, πού καιρός ν’ ασχοληθουν οι πρόγονοί μας με την ιστορία του χωριού μας, τους θρύλους και τις παραδόσεις. Η φτώχια, οι πόλεμοι κι οι κακουχίες ήταν αυτά που έπρεπε ν’ αντιπαλέψουν. «Primum vivere, deinde philosophari” (Πρώτα να ζεις, μετά να φιλοσοφείς) έλεγαν οι αρχαίοι Λατίνοι.

 Τώρα, λίγο αργότερα απ’ το σωστό χρόνο, θα προσπαθήσω να φέρω στην επιφάνεια ό,τι θολά και μπερδεμένα είχαν καταγραφεί στο παιδικό μυαλό μου. Θα αναφερθώ σε τρεις παραδόσεις του χωριού μας: στον Γκάρο, στον Σπούργο και το Σακούλι.

Ο Γκάρος

Ο Γκάρος ήταν ένα στοιχειό που κρυβόταν στο Σκαφόνι, σε μια σπηλιά που υπάρχει μέχρι σήμερα. Τώρα, βέβαια, ή έφυγε για αλλού που τον πιστεύουν ή κοιμάται. Τα τελευταία χρόνια δεν έχω ακούσει να τον αναφέρει κανείς! Στον Γκάρο άρεσε πολύ το κρασί. Για να το βρει πήγαινε στα κελάρια του κόσμου μέσα από υπόγειες στοές. Το κελάρι του Ρέβενου είχα ακούσει, ήταν το αγαπημένο του. Όταν ήμαστε παιδιά πηγαίναμε στη σπηλιά του Γκάρου χωρίς να φοβόμαστε! Ο Γκάρος δεν είχε ακουστεί ποτέ ότι πείραζε ανθρώπους. Οι χωριανοί, ίσως τον βάφτισαν Γκάρο, επειδή άκουγαν αγριοφωνάρες (γκαρίσματα = Γκάρος) από το μέρος που ήταν η σπηλιά του.

Αν βέβαια κάποιος ρασιοναλιστής (ορθολογιστής) θέλει, ντε και καλά, να δώσει λογική εξήγηση, θα μπορούσαμε να πούμε ότι κάποιοι έκλεβαν κρασί απ’ τα κελάρια και την κλοπή φόρτωναν στον …Γκάρο! Το κελάρι του Ρέβενου ήταν το αγαπημένο του, γιατί ο μπαρμπα-Χρήστος ο Ρέβενος έφτιαχνε καλό κρασί, από κανένα καλό αμπελάκι που ίσως είχε στην Τσίπιανη.

Ο Σπούργος

Στη Γρεβενέσια, όταν το μέρος ήταν ακόμη ανοιχτό, δέσποζε ένας μεγάλος βράχος. Είχε βαρεθεί, ίσως, να βλέπει το χωριό μέσα από το δάσος και αφού κατρακύλησε, εγκαταστάθηκε σε ένα ισιάδι. Όπως στέριωσε, στο κάτω μέρος του δημιουργήθηκε μια φωλιά. Εκεί φώλιασε ένα μεγάλο γκρίζο πουλί, κάτι σαν μεγάλος σπουργίτης. Γι’ αυτό ίσως και οι χωριανοί, αφού ήταν μεγάλο πουλί, του έβγαλαν την κατάληξη –ίτης και τον βάφτισαν Σπούργο. Η πέτρα του Σπούργου υπάρχει μέχρι σήμερα, αλλά όπως φαίνεται και στη φωτογραφία, την έχει πνίξει η πυκνή βλάστηση. Όσο για τον Σπούργο…

          

Το Σακούλι

Το Σακούλι είναι ένας μεγάλος γκρεμός κοντά στον ποταμό Βάρδα. Η παράδοση λέει ότι πήρε το όνομά του από τους γέρους που γκρέμιζαν εκεί, αφού τους έβαζαν μέσα σ’ ένα σακούλι. Ρώτησα κάποτε τη συχωρεμένη την Ελένη Ρέβενου αν θυμάται κάτι το συγκεκριμένο και μου απάντησε πως δεν είχε ακούσει κάτι περισσότερο από αυτά που ήξερα. Το πιθανότερο είναι πως πλέον κανείς δεν μπορεί να μας πει για κάποιο αληθινό περιστατικό ή την ακριβή προέλευση του τοπωνυμίου και έτσι θα περιοριστώ σε υποθέσεις.

Ίσως κάποιος γέρος να γκρίνιαζε πολύ- πολύ και οι δικοί του μην μπορώντας να τον υποφέρουν άλλο και απειλώντας τον, του είπαν ότι θα έπρεπε να τον βάλουν σε ένα σακούλι και να τον γκρεμίσουν σ’ αυτόν τον γκρεμό. Έτσι θα φτιάχτηκε η φράση «Αυτός είναι για το Σακούλι», δηλ. αυτός έγινε ανυπόφορος, και  παραδόθηκε στις επόμενες γενιές.

Η πιθανότητα του αληθινού περιστατικού θα πρέπει να αποκλειστεί αν λάβουμε υπόψη μας ότι το χωριό έχει μια ιστορία πεντακοσίων περίπου χρόνων και ότι παρόμοια περιστατικά συναντιούνται σε πρωτόγονες κοινωνίες. Μη βιαστεί όμως να πει κανείς ότι πρόκειται για βαρβαρότητα, γιατί η εξήγηση κάθε γεγονότος έχει νόημα όταν λαμβάνει υπόψη της το χωροχρονικό πλαίσιο μέσα στο οποίο είχε εξελιχθεί το γεγονός. Σκεφτείτε ότι κάποτε, που η οικογένεια ήταν διευρυμένη με τους γέροντες και δεν υπήρχαν συντάξεις, η συντήρηση των γερόντων ήταν όχι μόνο επώδυνη, αλλά πολλές φορές απέβαινε σε βάρος των νεότερων μελών της.

Παρόμοιες καταστάσεις συναντούμε σε πρωτόγονες κοινωνίες και μια τέτοια καταγράφει ο Shohei Imamura, Ιάπωνας σκηνοθέτης, στην βραβευμένη ταινία του «Η μπαλάντα του Ναραγιάμα». Η ταινία βραβεύθηκε με το Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες το 1983. Σύμφωνα με τα έθιμα του χωριού Σίνσου, όταν η γριά Όριν πλησίαζε τα 80, αν και ένιωθε καλά, διέταξε τον μεγαλύτερο γιο της να την πάει στην κορυφή του βουνού Ναραγιάμα να αφήσει την ψυχή της. Έτσι επέτρεπε με τον θάνατό της την επιβίωση κάποιου νέου και παραγωγικού μέλους της κοινότητας. Τη γερόντισσα μετέφερε ο μεγαλύτερος γιος στην πλάτη του χωρίς στάση και μέσα από δύσβατα μονοπάτια και αμίλητοι, έφτασαν στην κορυφή του βουνού Ναραγιάμα. Στις πρωτόγονες κοινότητες τα έθιμα έπρεπε να τηρούνται απ’ όλους, γιατί αυτό ήταν «βαθιά επιθυμία των θεών».

Στο Γρεβενίτι, σχετικά με το Σακούλι, λέγεται και η εξής ιστορία: Μια φορά ένας γιος πήγε τον πατέρα του να τον γκρεμίσει στο Σακούλι. Τότε ο πατέρας, για να τον μεταπείσει, του είπε ότι και ο ίδιος τα ίδια θα πάθει από τον γιο του. Ο γιος τότε μετάνιωσε και έφερε τον γέροντα πατέρα του πάλι στο σπίτι. Πιθανότατα η ιστορία να είναι φανταστική και οι συγχωριανοί μας την έφτιαξαν για να πουν στους νέους πως ό,τι κάνεις στους γονείς σου, το παθαίνεις από τα παιδιά σου.

Τελειώνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω την κυρία Πιπίτσα Βρακότα που μου διηγήθηκε την προηγούμενη ιστορία για το Σακούλι και πρόθυμα επίσης με βοήθησε να βρω την τρύπα του Γκάρου.

[Το άρθρο είχε δημοσιευτεί στο έντυπο "ΓΡΕΒΕΝΙΤΙ", Aρ. φύλλου 49, ΜΑΡΤΙΟΣ 2006 ]

Εκδρομή του ΜΑΣ ΓΡΕΒΕΝΙΤΙΟΥ

Αυτό θα αντικρίσουν οι Γρεβεντάτες στις 13 Ιουλίου 2014
 στην εκδρομή που διοργανώνει ο ΜΑΣ!

ΚΑΙ ΑΥΤΟ...!

Πρέσπες...!

Για τους νέους που χορεύουν στο χορευτικό του ΜΑΣ, η εκδρομή θα είναι δωρεάν!

ΜΠΡΑΒΟ στον ΜΑΣ!

Δίπορτο για το Γρεβενίτι!

Το έργο θα έχει μήκος (196 χλμ.), έχουν ήδη εγκατασταθεί και βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία πέντε κεντρικά εργοτάξια (Εύηνος, Αμβρακία, Συκούλα, Γυμνότοπος και Πέρδικα), ενώ βρίσκονται σε φάση προετοιμασίας και εγκατάστασης συμπληρωτικές εργοταξιακές εγκαταστάσεις σε άλλες έξι θέσεις, απασχολώντας συνολικά 1.700 εργαζομένους. Ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων που θα αναμειχθούν άμεσα στην κατασκευή του έργου ανέρχεται σε 300, ενώ πολλαπλάσιος θα είναι ο αριθμός των έμμεσα εμπλεκομένων επιχειρήσεων και τοπικών συνεργείων. Από το Αντίρριο μέχρι τα Γιάννενα κατασκευάζεται η Ιόνια Οδός, περίπου 200 χλμ. και προϋπολογισμού άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ σε λίγες μέρες θα ανακοινωθεί και η επέκταση της κατασκευής του κεντρικού οδικού άξονα, του λεγόμενου Ε65, από τη Λαμία μέχρι τα Τρίκαλα.

Με την ολοκλήρωση της Ιόνιας Οδού και του Ε65, από Αθήνα για Γρεβενίτι, θα έχουμε δύο επιλογές και αν δεν κάνω λάθος από Ε65 θα είναι πιο σύντομα!

Η αλήθεια είναι ότι αυτά τα έργα θα έπρεπε να είχαν γίνει το 1960, αλλά τότε το κράτος ήταν απασχολημένο, έψαχνε ποιος είχε παππού στο ΕΑΜ!

Τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει...!

Ημέρα μνήμης

Την Κυριακή 6  Ιουλίου 2014 

 θα διοργανωθεί στο Γρεβενίτι Ημέρα Μνήμης

για τις τεράστιες καταστροφές που προκάλεσε η φασιστική Γερμανία και στα Ζαγοροχώρια.

Οι εκδηλώσεις μνήμης πρέπει να οργανώνονται έτσι που να παιδαγωγούν ιδιαίτερα τους νέους. Να σημειώσω ότι στην χαροκαμένη Ήπειρο, όπου συχνά γίνονται τέτοιες εκδηλώσεις: Λυγκιάδες, Κομμένο Άρτας, Ζαγόρι κ.ά. φασιστικές ιδέες δεν βρίσκουν πρόσφορο έδαφος! Στο νομό Ιωαννίνων η Χ.Α. είχε ποσοστό 6,15%, στο Ανατολικό Ζαγόρι 4,41% και στο Γρεβενίτι 2,43%, ποσοστά πολύ κάτω από το πανελλήνιο ποσοστό!

  

ZAGORIWOOD

Τα οικογενειακά μας ονόματα

Η ετυμολόγηση  των οικογενειακών ονομάτων είναι φυσικό να έχει αυξημένο ενδιαφέρον, επειδή ο καθένας έχει την περιέργεια να μάθει την προέλευση των λέξεων που κατονομάζουν προσωπικά τον ίδιο ή άλλα πρόσωπα γνωστά του ή άγνωστα, κυρίως όταν πρόκειται για επώνυμα που ξενίζουν.
Οι δυσκολίες στην ετυμολόγηση των οικογενειακών είναι πολύ συχνά αποτρεπτικές. Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης επισημαίνει ότι εύκολα κανείς ολισθαίνει στην παρετυμολόγηση.
Όπως πολύ ορθά παρατηρεί ο Dauzat, η ετυμολόγηση των οικογενειακών παίρνει συχνά μια δεύτερη διάσταση, όταν το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ανεύρεση της αρχικής σημασίας του επωνύμου, αλλά περνά στο λόγο για τον οποίο μια ετυμολογικά διαφανής λέξη χρησιμοποιήθηκε ως οικογενειακό όνομα: π.χ. Πεπόνης
Ειδικότερα η ετυμολόγηση των νεοελληνικών οικογενειακών ονομάτων προϋποθέτει την έρευνα και σχέση με γλώσσες όπως: τούρκικα, αρβανίτικα, βλάχικα, κ.ά.
Παράγοντες που διευκολύνουν τα πράγματα είναι η δυνατότητα διπλής ή πολλαπλής ετυμολογίας, η αμφίδρομη ετυμολογική πορεία (τοπωνύμιο-ανθρωπωνύμιο), η παραμόρφωση του αρχικού τύπου για ποικίλους λόγους, κάποτε από απλό σφάλμα της γραφής ή παρανάγνωση κ.ά.  π.χ. Γκαστρωμένος<Καστρωμένος< κάστρο
Μια φορά  εκδίδοντας ένα πιστοποιητικό σπουδών στο σχολείο έγραψα το "Πιτυχούτης" με -ι- όπως έχει καθιερωθεί και ο ενδιαφερόμενος μου είπε: "Δάσκαλε, με -η- , Πητυχούτης". Όταν του είπα ότι το καθιερωμένο είναι "Πιτυχούτης" μου είπε ότι ένας χωροφύλακας στην έκδοση ταυτότητας του παππού του το έγραψε με -η- και έκτοτε καθιερώθηκε μόνον για την οικογένειά του και τους απογόνους του: Πητυχούτης
Περίπτωση παρανάγνωσης στο Γρεβενίτι είχαμε με το "Μπλέτσος", έτσι είχα ακούσει να το λένε όλοι, ενώ το σωστό είναι "Βλέτσος".
Αν και ο Γ. Ν. Χατζηδάκης είχε δηλώσει ότι: "Της γλωσσολογίας δεν είναι κύριον έργο, αλλά μάλλον πάρεργον όλως η ετυμολογία" στον τόπο μας αποτελεί ισχυρό πόλο έλξης για τους γλωσσολόγους  ή καλύτερα για τους "γλωσσολογούντες" φιλολόγους και άλλους ερασιτέχνες του είδους, όπως ο γράφων. 
Είναι ευνόητο ότι η γλωσσική επιστήμη δεν έχει να κερδίσει πολλά από την λύση τέτοιων ετυμολογικών προβλημάτων, η περιέργεια όμως πολλές φορές είναι μεγάλη!
Ελπίζω η ερασιτεχνική προσπάθεια που ξεκινάω να κεντρίσει κάποιους συγχωριανούς ή φίλους και με τη συνεργασία, έστω λίγων, να γίνει μια καταγραφή, γιατί είμαστε λίγο πριν χαθούν ιστορίες για νεράιδες, παγανά, χσες, Γκάρους, Σπούργους ή άλλες ιστορίες που ήξεραν οι παλιότεροι  και δυστυχώς ...χάθηκαν!  
Ένα επώνυμο της περιοχής που μου είχε κάνει εντύπωση ήταν το "Αβέρωφ".
ΑΒΕΡΩΦ: Επώνυμο προερχόμενο από τον Αυγερινό με ρωσική κατάληξη που προστέθηκε στο όνομα κατά συνήθεια των Ελλήνων που έζησαν στην Ρωσία. Αυγερινός – Αυγερός – Αυγέρωφ – Αβέρωφ. 
Εντύπωση επίσης μου έκανε το "Τσακάλωφ".

Αθανάσιος Τσακάλωφ

Ο Αθανάσιος Τσακάλογλου και στη συνέχεια Τσακάλωφ (περ. 1788 – 1851) υπήρξε ο νεότερος της «τρόικας» και ο πιο δραστήριος. Ο πατέρας του, Νικηφόρος Τεκελής, ήταν έμπορος από τον Τύρναβο και η μητέρα του, κόρη αρχοντικής γιαννιώτικης οικογένειας. Γεννή­θηκε στα Γιάννενα και πέθανε στη Μόσχα. Για να γλιτώσει από τον Αλή Πασά διέφυγε στη Μόσχα, όπου ήδη είχε εγκατασταθεί ο πατέρας του.   Σπούδασε στη Μαρουτσαία Σχολή των Ιωαννίνων, κοντά στον Αθανάσιο Ψαλίδα και τον Κοσμά Μπαλάνο και συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι.Εκεί συμμετείχε στην πατριωτική εταιρεία «Ελληνόγλωσσον Ξενοδοχείον».  

Τα γέλια έβαλα όταν σε  ένα εγχειρίδιο σχολικής ιστορίας από την Τουρκία, διάβασα: Η Εθνική Εταιρεία ιδρύθηκε αρχικά το 1814 στην Οδησσό από τρία άτομα (δύο Έλληνες και ένα Βούλγαρο)!